BÓK VIKUNNAR

Eiríks saga rauða

Þessa vikuna ferðumst við alla leið til Grænlands í Eiríks sögu rauða. Segir hún frá landnámi norrænna manna á Grænlandi og landafundum í Vesturheimi. Sagan mun skráð snemma á 13. öld og er höfundur hennar ókunnur. Í flestum megindráttum mun Eiríks saga vera skáldskapur en byggir þó á sönnum atburðum, er eiginlega ofin inn í atburði sem áttu sér stað í raunveruleikanum. Þó svo að nafn sögunnar gefi til kynna að hún fjalli í megindráttum um Eirík Þorvaldsson hinn rauða, er því öðruvísi farið í sjálfri sögunni. Honum eru eiginlega ekki gerð mikil og góð skil nema í tveimur köflum. Ef miða ætti við rými og hlutdeild persónanna í sögunni mætti frekar segja að aðalpersóna sögunnar sé Guðríður Þorbjarnardóttir Vífilssonar, þess sem kom með Auði djúpúðgu til Íslands.

BÆKUR VIKUNNAR

Nýtt: Bækur á ensku - Oscar Wilde

Við á Lestu erum alltaf að reyna að bæta þjónustuna og í dag byrjum við á því að bjóða upp á bækur á ensku. Stefnum við að því að kynna a.m.k. einn höfund í hverjum mánuði. Fyrsti höfundurinn sem við kynnum er hinn litríki og stórskemmtilegi Oscar Wilde. Fæddist hann í Dyflinni á Írlandi 16. október árið 1854 en lést einungis 46 ára gamall í París 30. nóvember árið 1900. Er hann helst þekktur fyrir frábær leikrit, ljóð, smásögur og eina skáldsögu, The Picture of Dorian Gray. Wilde var einn skeleggasti fulltrúi fagurfræðinnar en megininntak hennar er ,,listin listarinnar vegna". En það voru ekki bara ritstörfin sem héldu nafni Wildes á lofti. Han var alla tíð mjög umdeildur, ekki síst fyrir líferni sitt. Var hann t.a.m. dæmdur og settur í fangelsi fyrir samkynhneigð sem þá var bönnuð á Englandi. Það segir sitt um hæfileika Wildes að verk hans lifa góðu lífi enn þann dag í dag og nú getið þið nálgast helstu verkhans hér á Lestu.is, en þau eru:

• The Happy Prince and Other Tales
• The Picture of Dorian Gray
• The Importance of Being Earnest
• Lord Arthur Savile's Crime and Other Stories

BÓK VIKUNNAR

Barnabók:
Kalli litli

Þessa vikuna bjóðum við upp á skemmtilega barnasögu frá Hollandi sem nefnist Kalli litli. Sögunni fylgja spurningar til umhugsunar og stutt verkefni.

 

 

 

BÓK VIKUNNAR

Kjalnesinga saga

Kjalnesinga saga er talin rituð um eða eftir aldamótin 1300. Þá er raunsæið farið að víkja fyrir reyfarakenndari atburðum og við merkjum aukinn skyldleika við þjóðsögur og riddarasögur. Ólíkt mörgum eldri sögum leggur höfundur meiri áherslu á að hreyfa við ímyndunarafli lesandans heldur en teygja einhvern sannleika til eða frá. Og það tekst höfundi Kjalnesinga sögu ágætlega. Sagan er bæði skemmtileg og vel upp byggð og höfundur hefur greinilega metnað að skrifa eitthvað meira en einhverja innihaldsrýra áfloga- og ástarsögu. Hann hefur líka skoðanir sem hann vill að lesandinn fái þef af.

BÓK VIKUNNAR

Sögur herlæknisins II:
Sverðið og plógurinn
eftir Zacharias Topelius

Sagan Sverðið og plógurinn er önnur í röðinni af átjan í hinum stóra sagnabálki finnska skáldrisans Zachariasar Topeliusar sem hann kallaði Sögur herlæknisins. Er þetta stórbrotin örlaga- og fjölskyldusaga sem spannar sögu Svía og Finna í tvær aldir eða frá því Gústaf Adólf kemst til valda allt fram á daga Gústafs þriðja. Meginþráður sögunnar er hringur einn sem býr yfir ákveðnum töframætti og minnir það um margt á Hringadróttinssögu Tolkiens. Umgjörð sögunnar er mjög hugvitssamleg, en Topelius lætur gamlan herlækni segja söguna og er lýsingin á því skemmtileg saga inni í sögunni sem gefur höfundinum ákveðið frelsi til að koma með utanaðkomandi skýringar og skoðanir inn í meginsöguna. Sniðugt stílbragð sem gengur fyllilega upp í höndum Topeliusar.

BÓK VIKUNNAR

Ævintýri I
eftir H. C. Andersen

Ævintýri H. C. Andersens hafa löngum verið okkur Íslendingum nákomin og höfum við á Lestu.is ákveðið að bjóðu upp á þau í nokkrum bindum. Í dag er komið að því fyrsta. Eru þetta ellefu ævintýri og var reynt að blanda saman ævintýrum sem flestir þekkja við önnur sem færri þekkja, en eru þó engu síðri. Af þekktum ævintýrum má nefna Eldfærin, Hans klaufa og Óla lokbrá; en ævintýri á borð við Förunautinn, Skuggann og Vonda kónginn þekkja færri. Það er ekki allra að skrifa fyrir börn. En það var í ævintýrunum sem Andersen fann sér farveg fyrir þann skáldskap sem bjó í honum og hann þurfti að koma frá sér. Frásagnarmátinn hentaði honum einstaklega vel og í honum tryggði hann sér það listræna frelsi sem honum var eðlislægt. Þar fær einlægnin að njóta sín og barnið í honum, en um leið skilar hann sínum boðskap til lesandans á fumlausan hátt, boðskap sem á ekki síður erindi til fullorðinna og er tímalaus í eðli sínu.

BÓK VIKUNNAR

Dagbók vesturfara (1. bindi)
eftir Jóhann Magnús Bjarnason

Hér birtist dagbók vestur-íslenska rithöfundarins Jóhanns Magnúsar Bjarnasonar (1866-1945) - fyrsta bindið af þremur og nær það yfir árin 1902-1918. Dagbókin varpar ómetanlegu ljósi á líf og starf eins af okkar merkustu höfundum en lýsir jafnframt einstöku samfélagi Vestur-Íslendinga á sléttunum miklu í Norður-Ameríku. Jóhann Magnús Bjarnason varð metsöluhöfundur á árunum upp ur 1900 með hinum töfrandi frásögnum af Eiríki Hanssyni og Brasilíuförunum.

BÓK VIKUNNAR

Snorra-Edda I

Í dag bjóðum við upp á eina af helstu perlum íslenskra fornbókmennta, en það er fyrri hluti Snorra-Eddu sem hefur að geyma Prologus og Gylfaginningu. Mun það vera ritað af Snorra Sturlusyni einhvern tíma á bilinu 1220-1230. Snorra-Edda hefst á Prologus (formála) þar sem lýst er sköpun heims, upphafi trúarbragða og tilurð hinna fornu ása. Meginmálið skiptist svo í þrjá hluta þar sem fremst fer Gylfaginning, þá Skáldskaparmál og loks Háttatal. Gylfaginning er öðrum þræði frásögn og kennslubók í goðafræði. Er hún okkar helsta heimild um norrænan goðsagnaheim. Skáldskaparmál segja frá upphafi skáldskaparins. Þar er kenningum og heitum lýst með dæmum. Einnig er þar að finna fjölmargar goðsögur og hetjusögur sem sagðar eru til að lýsa uppruna kenninga. Þriðji hlutinn er kvæðið Háttatal ásamt bragfræðiskýringum. Það er hundrað og tvær vísur og sýnir þá bragarhætti og afbrigði þeirra sem Snorri þekkti.

BÓK VIKUNNAR

Sögur Fjallkonunnar II

Fyrir nokkru buðum við upp á fyrra bindið af Sögum Fjallkonunnar og í dag fáið þið svo síðara bindið. Tímaritið Fjallkonan kom út á árunum 1884-1911 og naut lengstum mikilla vinsælda. Fyrsti ritstjóri þess og eigandi var Valdimar Ásmundsson og eftir að hann lést tók kona hans Bríet Bjarnhéðinsdóttir við blaðinu um hríð. Auk þess sem blaðið var vettvangur almennrar þjóðmálaumræðu lagði ritstjóri þess mikla áherslu á að blaðið væri gluggi út í hinn stóra heim og þýddi Valdimar sjálfur sögur eftir marga öndvegishöfunda. Við höfum tekið saman brot af því besta úr þessum þýðingum og sett saman í tvö bindi. Í þessu síðara bindi má finna sögur eftir höfunda eins og Mark Twain, J. Ricard, Henry Cantell og fleiri. Eru sögurnar bæði stórskemmtilegar og áhugaverðar.

BÓK VIKUNNAR

Kvæði
eftir Eggert Ólafsson

Þessa vikuna bjóðum við upp á forvitnilega bók úr fortíðinni, en það er Kvæðasafn Eggerts Ólafssonar sem lest árið 1768. Eggert orti töluvert um æfina þó svo að hann teljist ekki til stórskálda. Fjölnismenn hömpuðu honum og hafði hann mikil áhrif á þjóðskáldið Jónas Hallgrímsson. Eggert var þó á engan hátt jafn mikið skáld og hann var fræðimaður og baráttumaður, og voru kvæði hans flest því marki brennd að vera farvegur fyrir skoðanir hans og baráttumál í lífinu. Þrátt fyrir að kvæði hans verði seint talinn haglega eða vel ort fá þau mikinn kraft úr eldmóðinum sem á stundum hrífur lesandann svo með sér að hann gleymir öllu öðru.

BÓK VIKUNNAR

Sálmar á atómöld
eftir Matthías Johannessen

Í dag erum við í hátíðarskapi og bjóðum upp á hina frábæru bók Sálmar á atómöld eftir Matthías Johannessen.  Sálmarnir  komu fyrst út sem hluti af bókinni Fagur er dalur árið 1966. Voru þeir þá 49, en aldarfjórðungi síðar (1991) voru þeir gefnir út í sér bók með því nafni og hafði þeim þá fjölgað og voru orðnir 65.  Sálmarnir hans Matthíasar eru ólíkir venjulegum sálmum, en hafa samt sterk trúarleg tengsl og skírskotanir.  Alveg eins og Kristur fann trú sinni farveg í einföldum hvunndagshetjum, finnur Matthías trúarleit sinni stað í hversdagsleikanum.  Hann upphefur hversdagsleikann og skoðar lykilhugtök trúarinnar í honum.  Trú hans er ekki trú tyllidaga og hátíðleika, heldur trú hins venjubundna dags með öllum sínum blæbrigðum. 

BÓK VIKUNNAR

Piltur og stúlka

Eins og svo oft áður bjóðum við upp á tímamótaverk á síðum okkar í dag. Er það skáldsagan Piltur og stúlka eftir Jón Thoroddsen sem kom út árið 1850 og telst vera fyrsta íslenska skáldsagan sem gefin var út á Íslandi. Jafnframt því að vera fyrsta skáldsagan setti hún tóninn fyrir þá höfunda sem á eftir komu. Sagan hefur löngum verið talin falla undir mælistiku raunsæis, enda lýsir hún íslenskum samtíma nokkuð vel og trúverðuglega. Ef litið er á byggingu sögunnar, persónusköpun og fléttu verður hún þó seint talin til raunsæis. Þar svífur rómantíkin yfir vötnum. En hvað sem öllum flokkunum líður er sagan mikilvæg í sögulegu tilliti og þá er ekki verra að hún líka bráðskemmtileg aflestrar.

BÓK VIKUNNAR

Egils saga Skallagrímssonar

Þessa vikuna bjóðum við ykkur upp á sjálfa Egils sögu Skallagrímssonar. Sú saga er og verður okkur Íslendingum ávallt hugleikin, enda ein af stóru sögunum og talin skrifuð af Snorra Sturlusyni. Er þetta ættarsaga sem stundum er skipt í tvo hluta, sá fyrri (kaflar 1-27) segir sögu Kveld-Úlfs Bjálfasonar; sona hans Skalla-Gríms og Þórólfs og baráttu þeirra við norska konungsvaldið. Sá síðari segir svo sögu Egils sjálfs, af skáldinu, vígamanninum og bóndanum sem býður erlendu valdi byrginn og hefur sigur að lokum. Já, það er ekki bara í dag að Íslendingar halda í útrás og koma sér í vandræði.

BÓK VIKUNNAR

Benjamín Franklín
Ævisaga

Í dag bjóðum við upp á bók sem lengi hefur verið ófáanleg. Er það ævisaga Benjamíns Franklíns í þýðingu Jóns Sigurðssonar. Er hún eftir mann að nafni Jørgen Wilhelm Marckmann og kom fyrst út í Danmörku árið 1837. Varð bókin strax afar vinsæl og hefur Jóni þótt mikið til hennar koma því hann hóf strax að þýða hana á íslensku. Var hún gefin út af Hinu íslenska bókmenntafélagi árið 1839. Bókin er um margt mjög merkileg. Í fyrsta lagi er gaman að kynna sér ævi þessa merka manns og þá er boðskapur bókarinnar sígildur og á jafn vel við í dag og þegar bókin var skrifuð. Benjamín Franklín var holdgervingur heilbrigðrar hugsunar og bara við það að lesa um manninn er eins og maður eignist hlutdeild í þeim góðu eiginleikum sem prýddu þetta stórmenni. Það sem þó gerir þessa bók ekki síður forvitnilega fyrir okkur Íslendinga er sú staðreynd að þýðingin er unnin af Jóni Sigurðssyni.

BÓK VIKUNNAR

Sögur herlæknisins I
eftir Zacharias Topelius

Í dag bjóðum við upp á sannkallaða perlu úr fortíðinni. Er það fyrsta sagan af fimmtán í sagnabálkinum Sögur herlæknisins eftir finnska höfundinn Zacharias Topelius. Er hér um að ræða örlaga- og fjölskyldusaga sem spannar sögu Svía og Finna í tvær aldir eða frá því Gústaf Adólf kemst til valda allt fram á daga Gústafs þriðja. Meginþráður sögunnar er hringur einn sem býr yfir ákveðnum töframætti og minnir það um margt á Hringadróttinssögu Tolkiens. Umgjörð sögunnar er mjög hugvitssamleg, en Topelius lætur gamlan herlækni segja söguna og er lýsingin á því skemmtileg saga inn í sögunni sem gefur höfundinum ákveðið frelsi til að koma með utanaðakomandi skýringar og skoðanir inn í meginsöguna. Sniðugt stílbragð sem gengur fyllilega upp í höndum Topeliusar. Við hvetjum ykkur til að lesa þessa fyrstu sögu og byggja þannig upp fjölda ánægjustunda í framtíðinni.

BÓK VIKUNNAR

Reykjavík um aldamótin 1900
eftir Benedikt Gröndal

Í dag er það Ritgerð Benedikts Sveinbjarnarsonar Gröndal um Reykjavík árið 1900 er bæði ómetanleg heimild um lífið á þessum mótunarárum höfuðstaðarins og skemmtileg frásögn þar sem skáldið og rithöfundurinn fer á kostum og skemmtir okkur með leiftrandi lýsingum á mannlífi og menningu þess tíma. Ritgerðin gefur hinni sígildu sjálfsævisögu Benedikts, dægradvöl ekkert eftir og er í raun eins og skemmtilegur viðauki við hana. Sagan á erindi til allra sem unna góðri alþýðusagnfræði og frábærum stíl.

BÓK VIKUNNAR

Söknuður
eftir Jóhann Jónsson

Í dag bjóðum við upp á sannakallaðan gimstein í bókmenntun okkar Íslendinga. Er það ljóð og laust mál Jóhanns Jónssonar, skáldsins sem færði okkur ljóðið Söknuð. Söknuður er eitt fallegasta ljóð sem ort hefur verið á íslenska tungu, og þó svo að liðin séu um áttatíu ár síðan það kom út hefur snilld þess hvergi fölnað og stendur það enn á jafntraustum grunni og þegar það var ort. Ljóðið er einnig merkilegt fyrir það að ásamt með ljóðinu Sorg eftir Jóhann Sigurjónsson er það talið marka upphaf nútíma ljóðagerðar. Nýtt og ferskt form þess olli straumhvörfum í íslenskri ljóðagerð. Jóhann varð ekki langs lífs auðið, en hann fæddist 12. September árið 1896 og lést 1. september árið 1932 stuttu fyrir þrítugasta og sjötta afmælisdag sinn, úr berklum. Þessi bók hefur að geyma ljóð og laust mál Jóhanns, auk vandaðra ritgerða um manninn og verk hans eftir þá Gunnar Má Hauksson og Inga Boga Bogason.

BÓK VIKUNNAR

Jakob Ærlegur
eftir Frederick Marryat

Í dag bjóðum við upp á eina af perlum heimsbókmenntanna. Er það sagan Jakob Ærlegur eftir Frederick Marryat. Er vandfundin saga sem endurspeglar jafn mikla frásagnagleði og veitir lesandanum jafn mikla ánægju. Hún fjallar fyrst og fremst um drenginn Jakob sem verður fyrir því óláni að missa foreldra sína ungur og stendur í kjölfarið uppi munaðarlaus. Hafði hann þá alið allan sinn stutta aldur með foreldrum sínum á flutningabát á ánni Thames og vissi ekkert um lífið utan þess sem sneri að því. Fylgjumst við með honum takast á við nýjan og framandi veruleika allt fram á fullorðinsár. Auk aðalpersónunnar kynnumst við mörgum öðrum áhugaverðum persónum í bókinni sem seint hverfa úr minni. Sagan kom fyrst út árið 1834 og varð strax mjög vinsæl. Þá var hún lesin af öllum aldurshópum, en af einhverjum undarlegum ástæðum hefur hún að undanförnu verið flokkuð sem barna- og unglingabók, sem er synd. Jakob Ærlegur er saga sem allir geta haft ánægju af að lesa.